سرخط خبرها
خانه / فرهنگی / کم و کیف طرح خرید کتاب از ناشر در وزارت ارشاد – پی جی آی فروم

کم و کیف طرح خرید کتاب از ناشر در وزارت ارشاد – پی جی آی فروم

ندا آل‌طیب در روزنامه شهروند نوشت: خرید کتاب از ناشران چند سالی است که از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دنبال می‌شود و طرحی نوپا به شمار نمی‌آید
چندی پیش خبری درباره تصویب خرید ۴۸۴ عنوان کتاب به مبلغ بیش از ۱۶ میلیارد ریال از سوی وزارت ارشاد منتشر شد. پس از انتشار این خبر دو تن از ناشران در گفت‌وگویی با «اعتماد» از مبهم بودن معیار انتخاب کتاب‌ها، نگاه موضوعی و اولویت دادن به برخی موضوعات و… به عنوان کمبودهای اجرای این طرح گفتند و هشدار دادند طرح خرید کتاب طرحی خوب است ولی ممکن است به بیراهه کشیده شود.

ندا آل‌طیب در روزنامه شهروند نوشت: خرید کتاب از ناشران چند سالی است که از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دنبال می‌شود و طرحی نوپا به شمار نمی‌آید. بر اساس این طرح، وزارت ارشاد کتاب‌های خریداری شده را برای تجهیز کتابخانه‌های کشور به نهاد کتابخانه‌ها ارایه می‌کند. با این حال این طرح همچنان دچار نواقصی است مانند اینکه خرید کتاب از ناشران دولتی، نوعی اجحاف به ناشران خصوصی به شمار می‌آید.

طبق آنچه در سایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر شده، هیات انتخاب و خرید کتاب طی نزدیک به دو دهه فعالیت مستمر در زمینه کمک به ناشران از طریق پرداخت یارانه و مجموعه‌سازی بخشی از کتابخانه‌های کشور و از طریق انتخاب، خرید و اهدای کتاب‌های مناسب حوزه فرهنگ عمومی در فرآیند بازار نشر کتاب، تلاش داشته است حداکثر امکانات را در حوزه اختیارات و مقدورات خویش به کار ببرد تا رونق بخشی توامان در حوزه نشر و حوزه کتابخوانی فراهم آورد. طبق این آیین‌نامه، چهار کارگروه تخصصی (دین، علوم اجتماعی و انسانی و دانش عمومی، کودک و نوجوان، و هنر و ادبیات) نسبت به ارزیابی کتاب‌های ارسالی از سوی ناشران در زمینه خرید عناوین و میزان شمارگان آنها تصمیم می‌گیرند و مصوبات آنها بعد از تایید در هیات مرکزی انتخاب و خرید کتاب اجرایی خواهند شد.

گرچه برخی ناشران معتقدند نوعی نگاه تبعیض‌آمیز در اجرای این طرح وجود دارد و گاه راه برای دسته‌بندی هموار می‌شود، دانش این موضوع را رد می‌کند: «این افراد مصداقی ادعای خود را مطرح کنند. کلی‌گویی قابل نفی و اثبات نیست و البته طبق قاعده و روال متداول البینه علی‌المدعی. همه این ادعاها ناشی از کم‌توجهی گویندگان‌شان به مندرجات سایت ما است. من مدعی نیستم اشتباه و قصوری در کار نیست و خیلی هم ممنون می‌شوم ناشران محترم اشتباهات ما را گوشزد کنند ولی با کلی‌گویی چیزی حل نمی‌شود.»

او در تکمیل این توضیحات اضافه می‌کند: «ناشری سالانه ممکن است ٨٠ عنوان کتاب برای ما بیاورد که ما از آن بین صرفا ٢٠ عنوان را تصویب برای خرید کنیم یعنی یک چهارم. ناشری ممکن است فقط ١٠ عنوان بیاورد و ما ٥ تا را بخریم یعنی ٥٠ درصد. از لحاظ تعداد ظاهری ما از ناشر اول کتاب بیشتر خریده‌ایم ولی به لحاظ درصدی که مقیاس واقعی‌تر است از ناشر دوم بیشتر از اولی خرید داشته‌ایم. متاسفانه برخی دوستان به این موضوعات توجهی ندارند. به هر حال جدا از ضوابط آیین‌نامه‌ای که مثلا خرید چاپ غیر اول یا کتاب‌های قبل از دو سال جاری یا کتب آموزشی- تحصیلی و کنکور و کمک‌درسی یا کتب یک‌بار مصرف (مثلا کتاب‌های رنگ‌آمیزی کودکان) را ممنوع اعلام کرده است، رویکرد کارشناسان هیات بر مبنای کیفیت کتاب است.

او که در گذشته اعلام کرده بود نمی‌توان منکر اعمال سلیقه در خرید کتاب‌ها شد، در پاسخ به اینکه برخی از نویسندگان یا مکاتب فکری به دلیل نگاه خاص در چنین طرح‌هایی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند، توضیح می‌دهد: «همه نوع سلیقه ادبی، فکری، سیاسی و… در چارچوب کتب مجاز ارسالی به هیات انتخاب و خرید کتاب در آن به چشم می‌خورد. همه اینها را شفاف در سایت‌مان اعلام کرده‌ایم ولی نمی‌دانم چرا برخی تمایل ندارند بر اساس واقعیت‌ها و اسناد موجود حرف بزنند.»دانش اضافه می‌کند: «در مورد آمارهای موضوعی هم گاهی ممکن است موضوع کتاب‌های کودک بیشتر شود یا موضوع دین یا موضوع علوم انسانی و… در این بالا و پایین رفتن‌های آماری عمدی در کار نیست. بستگی دارد به اینکه کتاب‌های آن گروه موضوعی در آن نوبت از جلسه چقدر از دیگر کتاب‌ها بیشتر یا کمتر برای ما ارسال شده باشند و نیز اینکه عناوین باکیفیت بین‌شان چقدر کمتر یا بیشتر است.»

کتاب‌های پژوهشی باید روش تحقیق و استانداردهای نگارشی مرتبط را رعایت کرده باشند و کتاب‌های هنری و ادبی هم واجد خلاقیت‌های زیبایی‌شناسانه و با رعایت سبک‌های ادبی متداول باشند. همچنین رعایت نکات ویرایشی، کیفیت مطلوب صفحه‌بندی، چاپ مناسب و شکیل، روی جلد مناسب، حروفچینی درست و… از دیگر معیارهاست. کتابی ممکن است موضوع مهمی دربرداشته باشد اما شلختگی در ویرایش و… مانع از خرید آن بشود.

 
پیشینه طرح خرید کتاب از ناشران توسط وزارت ارشاد
دبیر هیات انتخاب و خرید کتاب معاونت فرهنگی دیگر سخن این ناشران درباره کم‌توجهی به ناشران نوپا را نیز درست نمی‌داند: «از ناشران نوپا هم کتاب فراوان می‌خریم. به مصوبات ما مراجعه بفرمایید در هر نوبت می‌توانید اسامی ناشران جدیدی را ملاحظه بفرمایید و دیگر آنکه همان‌طور که پیش‌تر اعلام کرده‌ام، ما بر اساس تمایل و مراجعه ناشر به هیات‌مان کتاب‌ها را بررسی می‌کنیم. ناشرانی که کتاب نمی‌آورند یا کم می‌آورند یا کم منتشر می‌کنند، قاعدتا نمی‌شود خودشان را با آنها که کتاب می‌آورند یا در مقیاس بالاتر کتاب منتشر می‌کنند، مقایسه کنند.»

اما مهرزاد دانش، دبیر هیات انتخاب و خرید کتاب معاونت امور فرهنگی نظری کاملا متفاوت دارد. او درباره کم‌توجهی این هیات به کتاب‌های ادبی می‌گوید: «طی چهار جلسه اخیری که اعلام کرده‌ایم آمارها از این قرار است: کتب هنر و ادبیات: ٤١٣ عنوان، کتب کودک ٢٢٨ عنوان، کتب علوم انسانی و اجتماعی و دانش عمومی ٦٣٠ عنوان، و نهایتا کتب دینی ٣٦٢ عنوان. اصولا نگاه هیات در مسیر خرید کتاب، کیفیت‌محور است؛ نه موضوع‌محور یا ناشر‌محور.»

درباره ی back120

همچنین ببینید

فرهاد قائمیان جلوی دوربین «هست و نیست» رفت – پی جی آی فروم

وبسایت صبا: محسن شایانفر تهیه‌کننده «هست و نیست» از آغاز بازی فرهاد قائمیان در این …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *